Home » Vet eten

NIEUWE WETENSCHAP HERHAALT DE OUDE WIJSHEID: VET ETEN IS GEZOND

Daan de Wit:

Wat is verstandig om te eten en wat juist niet? Twee jaar onderzoek naar de nieuwste wetenschappelijke inzichten leverde journalist en auteur Daan de Wit een voor hem volstrekt onverwacht antwoord op – plus het besef dat we van de officiële adviezen om vet te laten staan juist dik en ziek worden. ‘Weet wat je eet’ heet het boek dat De Wit erover schreef. De komende tijd zal hij voor FTM een serie artikelen schrijven over wat je moet ‘eten om gezond te worden en te blijven’.

 

 

Soms zijn dingen zo dichtbij dat je ze niet opmerkt. Voeding was er een van, voor mij. Terwijl ik mijn journalistieke pijlen richtte op boevenstreken ver weg, vertrouwde ik zelf volledig op onze overheid en de officiële adviezen met iets dat enorm invloed op me had en heeft: mijn eten. Toen dat begon te veranderen en voeding mijn interesse trok, trof ik geen duidelijke antwoorden, maar een en al verwarring. En nergens een onafhankelijk advies te bekennen: de een wil een dieet verkopen, de ander heeft een stapel gesponsorde recepten in de aanbieding en de derde is juist heel inhoudelijk, maar vertelt al dertig jaar hetzelfde en staat niet open voor nieuwe ontwikkelingen.

 

Tijdens mijn onderzoek identificeerde ik een kopgroep van wetenschappers, mensen die op het gebied van voeding voorop lopen bij de wetenschappelijke ontwikkelingen. Zij laten zien dat er twee cruciale bronnen zijn als het gaat over gezond eten en wat je beter laat staan als je gezondheid je lief is: de allernieuwste wetenschappelijke ontdekkingen en eeuwenoude ervaringskennis, opgedaan door geïsoleerde gezonde gemeenschappen. Wat bleek, was dat die twee bronnen elkaar bevestigen, maar ook dat de conclusies ervan vaak haaks staan op wat we denken te weten over gezonde voeding.
Iemand die gezond eet, eet zoals z’n lichaam wil dat hij zou eten. Ons lichaam hunkert naar natuurlijke voeding, naar voldoende vitaminen, mineralen, vetten en eiwitten.

Maar we komen tekort. Een van de oorzaken is dat we te veel eten van wat niet goed voor ons is, nota bene vaak op aanraden van onze overheden. Resultaat is van deze adviezen is dat we massaal dik en ziek worden. Daarbij gaan de winsten naar de fabrikanten, terwijl de kosten worden afgewend op de belastingbetaler, om over het persoonlijke leed nog maar te zwijgen.

 

De kopgroep van wetenschappers die in mijn boek centraal staat, laat op basis van feiten zien hoe onze huidige kijk op voeding, die ons dus steeds dikker en zieker maakt, is gebaseerd op achterhaalde en gebrekkige wetenschap. In de hoofdstukken en paragrafen die ik er over schrijf zie je precies hoe en wanneer het mis ging, en vaak nog steeds mis gaat.

 

Oplossing: wetenschap en natuur

De oplossing is terug te keren naar naar de wetenschap en de natuur. In het boek wordt de natuur vertegenwoordigd door geïsoleerde gezonde volken die zo’n 75 jaar geleden werden bezocht door wetenschappers. De bezochte volken – van de Eskimo’s op de Noordpool tot de Maori’s in Nieuw-Zeeland en veel daar tussenin –  leefden heel verschillend, maar hadden overeenkomstig dat zij grote hoeveelheden vetten, vitaminen en mineralen tot zich namen. Op die manier konden ze voldoen aan wat je ‘de menselijke blauwdruk’ kunt noemen: optimale gezondheid als gevolg van voldoende en kwalitatief-hoogwaardige voedingsstoffen. Wij kunnen veel van hen leren. En van recente wetenschappelijke ontwikkelingen. Die blijken te bevestigen wat de gezonde volken al duizenden jaren wisten, maar wat wij kennelijk vergeten zijn.

 

We kunnen er voor kiezen terug te gaan naar de natuur en naar de wetenschap. Wat betekent dit in de praktijk? Gezond eten gaat niet over het zoveelste nieuwe dieet, wat wonderstofjes hier of een paar pilletjes daar. Gezond eten begint erbij te weten wat je eet. Als je dat doet, begrijp je wat je jezelf aandoet met onnatuurlijk geraffineerd eten en hoe je jezelf echt kunt voeden met de juiste, natuurlijke voeding. Op deze manier ontstaat de motivatie van binnenuit, ben je beter bestand tegen de verleidingen van de voedingsindustrie, creëer je als vanzelf een gezond eetpatroon en kunnen alle voedselgoeroe’s en dieetboeken die een beroep doen op onze wilskracht de deur uit.

 

Door te weten wat je eet ben je in staat je lichaam de keuzes te laten maken van wat er op tafel komt. Nu laat je je nog vaak leiden door je verslaving, je misleide verstand of waar je op dat moment trek in hebt. Door te weten wat je eet kies je meer en meer voor gezonder en natuurlijker voeding. Dus ben je niet meer bang voor verzadigd vet, omdat je weet dat het vol vitamines zit en je energie geeft, zonder dat je er dik van wordt. Je drinkt verwarmende bouillons, boordevol met wat goed voor je is, en je eet zuurkool en andere vormen van fermentatie. Ook omarm je de gezonde bacteriën weer, bijvoorbeeld door het drinken van rauwe melk, in plaats van ‘de dode stof’ uit de supermarkt, de benaming voor gepasteuriseerde melk door zowel boeren als wetenschappers die ik sprak. En vanzelf eet je steeds minder van wat je dik en ziek maakt, ook al ziet het er op het oog heel alledaags uit.

 

Enkele ontdekkingen uit Weet wat je eet

Hoe vat je een boek samen van 276 pagina’s dat nog een centimeter dikker was geweest als niet alle bronnen en extra hoofdstukken online waren gezet? Het is eigenlijk niet te doen, maar ik probeer het wel, met onderstaande punten:

Verzadigd vet is gezond, geeft energie en is goed voor de lijn. In tegenstelling tot wat je altijd is verteld zijn de snelle koolhydraten in bijvoorbeeld pasta, brood en suiker de dikmakers.

Je gebit leeft, geef het goed te eten.

Eten of voeding? Er is vaak een flink verschil tussen wat je op je bord ziet liggen en hoe je lichaam de voeding ervaart.

Een gezond gewicht begint in de keuken, niet in de sportschool.

Cholesterol, een lichaamseigen stof, is als de brandweer en komt de schade herstellen die ondermeer onze moderne voeding aanricht. Geef bij brand de brandweer niet de schuld.

Calorieën tellen is niet nodig als je gezond eet: je kunt zo veel eten als je wilt. En het smaakt nog goed ook.

Hoe mensaardig is plantaardig? Hangt er vanaf. Ook al hoor je steeds het tegenovergestelde, kokosolie is gezond, ook als je het verhit. De meeste andere plantaardige oliën niet. Pas dus bijvoorbeeld op met margarine: verstoort je omega-3-6-balans, met alle gevolgen van dien.

Laat je niet foppen – een frisdrankcalorie is voor je lichaam heel iets anders dan een broccoli-calorie.

Informeer je en ontdek met welk eten je jezelf iets aandoet en hoe je met goede voeding je lichaam ook daadwerkelijk kunt voeden.

Laat je lichaam je keuze in de supermarkt bepalen. Dat begint erbij dat je weet wat je eet.

Onze Westerse lichamen zijn chronisch lage-graad ontstoken, met alle gevolgen van dien voor lichaam en geest.

We zijn er niet bepaald op vooruitgegaan sinds we zo’n 10.000 jaar geleden zijn overgeschakeld op het boerenleven, met veel graan voor mens en dier. Maar daar is iets aan te doen.

– ‘De toename van het gebruik van omega 6 in de laatste honderd jaar in de wereld kan worden beschouwd als een heel groot ongecontroleerd experiment, dat mogelijk bijdraagt aan maatschappelijke lasten als agressie, depressie en sterfte door hartziekten’.

Fructose werkt als een ‘vetschakelaar’. Handig voor dieren om dik te worden in de winter, minder handig voor ons.

Rauwe melk is natuurlijk en bevat omega 3, het gezonde CLA, de belangrijke vitaminen A, D en K en het levert gezonde vetten, eiwitten en koolhydraten. Al die elementen werken samen op een manier die de wetenschap nog niet helemaal begrijpt. Wat wel duidelijk is, is dat pasteurisatie en andere bewerkingen het samenspel verstoren.

‘Bouillon gemaakt van beenderen helpt bij de vertering, is een helend elixer, zorgt voor een snel herstel van ziekte en na operaties, helpt bij pijn en ontstekingen, geeft meer energie door een betere vertering, biedt kracht aan sporters, vermindert de gevolgen van allergieën en versnelt het herstel van de ziekte van Crohn.’

Fermentatie is een heel alledaagse vorm van een oeroude, natuurlijke manier om voeding te bewerken. Het fermentatieproces creëert vitaminen als B en K, foliumzuur, antioxidanten, omega-3-vetzuren, bevordert gunstige bacteriën en aminozuren en breekt bepaalde antinutriënten af.

 

Afvallen van vet eten

Professor Grant Schofield van de universiteit van Auckland, Nieuw­ Zeeland, deed ook onderzoek naar verzadigd vet en voegde uiteindelijk de daad bij het woord. Hij eet tegenwoordig heel anders dan voor zijn onderzoek. Hij legt nu de nadruk op vet, afkomstig uit bijvoorbeeld vlees, vis, kaas, onverhitte olijfolie, noten en zaden. Hij gaat daarbij iets verder dan ik, hij haalt tachtig procent van zijn energie uit vet. Wat ik van vet eten ondermeer heb gemerkt is dat ik er van ben afgevallen: vet eten verzadigt namelijk snel waardoor je er niet van overeet en geeft energie waar je lang op brandt, wat tevens maakt dat je niet snel weer trek hebt.

Het vette eten van Schofield is het gevolg van onderzoek dat hij deed op twee eilanden ten Westen van Fiji: ‘Het ene eiland leeft van echt voedsel, het andere op de goedkoopste energie die er beschikbaar is: geraffineerde koolhydraten. Als je nou ooit eens zelf het bewijs wil zien van de schade die geraffineerde koolhydraten aanrichten, ga dan eens naar die twee eilanden, dan kun je het zelf zien.’ Schofield heeft twintig jaar lang de reguliere visie op voeding en gezondheid uitgedragen. Nu hij beseft dat hij het bij het verkeerde eind had, is hij daar eerlijk over en hoopt hij dat ook zijn collega’s hun kennis updaten: ‘In de voedingswetenschap, net als in alle andere wetenschap, moeten we bereid zijn van gedachten te veranderen op basis van de feiten.’

Er valt veel meer te vertellen over verzadigd vet. Je kunt er over lezen in het hoofdstuk dat ik er over heb geschreven in Weet wat je eet – Gezond eten op basis van de oudste kennis en de nieuwste wetenschap. Een ander hoofdstuk in dit boek gaat over cholesterol en laat zien hoe een genuanceerder visie daarop een nieuw licht werpt op dit belangrijke onderwerp.

Zie ook aanbevolen boeken: Klik hier