Home » Vriesdrogen

Vriesdrogen (conservering)

Vriesdrogen of lyofilisatie is een industriële methode die vanouds wordt toegepast voor het conserveren van levensmiddelen en geneesmiddelen. Daarnaast wordt deze methode toegepast bij door waterschade getroffen materialen zoals archiefmateriaal.

 

Het principe van vriesdrogen is dat door de lage temperatuur de in de te drogen stof aanwezige watermoleculen worden opgenomen in ijskristallen, die vervolgens in zeer droge lucht verdampen, of eigenlijk sublimeren. (sublimatie: het direct overgaan van vaste vorm naar gasvormige toestand).

 

Deze methode van drogen wordt gebruikt voor bijvoorbeeld het produceren van oploskoffie of soep-uit-een-zakje en bij het conserveren van levensmiddelen en geneesmiddelen (met name poeder voor injecties en infusen). Ook wordt de techniek gebruikt bij het verwijderen van water uit voorwerpen die door water zijn aangetast, zoals bluswater uit unieke boeken na een brand of overstroming.

 

 

 

 

Voordelen van het vriesdrogen van levensmiddelen:

  • de smaak blijft beter behouden
  • volume neemt af
  • gewicht neemt af
  • de houdbaarheid wordt aanzienlijk langer

Het algemeen voordeel van het vriesdrogen betreft de verbeterde conservering: micro-organismen zoals bacteriën kunnen niet vermenigvuldigen in een te droge omgeving.

Nadelen van het vriesdrogen:

  • Het materiaal waaraan water wordt onttrokken ondergaat vaak een verandering van structuur.
  • Voor veel doeleinden is het proces relatief duur in vergelijking met andere conserveringsmethoden zoals luchtdichte verpakking.

Oploskoffie, ook wel instantkoffie of vriesdroogkoffie genoemd, is koffie in poedervorm.

Het is een gemaksproduct dat het zetten van koffie onnodig maakt en tijd bespaart doordat enkel heet water op de oploskoffie gegoten hoeft te worden. De smaak is echter beduidend anders dan die van verse koffie. Vrijwel alle soorten bestaan ook als décafévarianten. Instantkoffie kan met koud water verwerkt worden tot frappé.

 

Oploskoffie werd uitgevonden in 1901 door Satori Kato, een Japanse wetenschapper die in Chicago werkte. George Constant Louis Washington ontwikkelde zijn eigen oploskoffie-proces kort daarna, en vermarkte het rond het jaar 1910.

 

Het proces werd grootschalig verder ontwikkeld door het merk Nescafé, dat het lanceerde in Amerika in 1938. Pas na deTweede Wereldoorlog bereikte het product Europa.

Oploskoffie wordt gemaakt van geconcentreerde gezette koffie die, om het water te laten verdwijnen, wordt gesproeidroogdin hete lucht of gevriesdroogd bij -40°C. Dan ontstaan pure korreltjes koffie die goed kunnen worden bewaard en met heet water of hete melk in een oogwenk een kop koffie geven. Er is traditionele instantkoffie die in glazen potten worden verkocht, maar er zijn ook zogenaamde 'new instants' die in portieverpakkingen worden aangeboden. 

Enkele voorbeelden van vriesdrogen:

Gevriesdroogd varkensvlees voor astronauten

Vriesdroger met nat geworden archiefstukken

Instant koffie.